به گزارش پایگاه خبری پارس نماد داده ها، کاهش فرزندآوری، گسترش تک‌فرزندی و تغییر سبک زندگی، آرام‌آرام چهره جامعه را دگرگون کرده است، تا جایی که امروز بسیاری از خانه‌ها به جای صدای کودکان، با سکوت تنهایی و وابستگی‌های عاطفی تازه پر شده‌اند.

سال‌ها پیش، صدای بازی کودکان در کوچه‌ها، شلوغی خانه‌های پرجمعیت و جمع‌های خانوادگیِ گرم، بخشی جدانشدنی از زندگی ایرانی بود، خانه‌هایی که در آن، امید با تولد هر کودک جان می‌گرفت و آینده در چشم‌های معصوم فرزندان معنا پیدا می‌کرد، اما امروز، در میان سرعت بی‌رحم زندگی مدرن، فشارهای اقتصادی، اضطراب آینده و تغییر سبک زیستن، آرام‌آرام صدای کودکان کمتر شده و گویی جامعه بی‌آنکه متوجه باشد، در حال عادت کردن به سکوتی است که از کاهش فرزندآوری و کوچک شدن خانواده‌ها به وجود آمده است.

دیگر بسیاری از زوج‌های جوان، فرزندآوری را نه یک اتفاق شیرین، بلکه تصمیمی دشوار و پرهزینه می‌بینند؛ تصمیمی که زیر سایه گرانی، نبود امنیت شغلی، هزینه‌های سنگین آموزش، درمان و مسکن، هر روز سخت‌تر از قبل می‌شود.

ترس از آینده، جای اشتیاق به پدر و مادر شدن را گرفته و همین نگرانی‌ها سبب شده است خانواده‌های چندفرزندی، کم‌کم به خاطره‌ای دور تبدیل شوند و امروز «تک‌فرزندی» برای بسیاری از خانواده‌ها نه از روی علاقه، بلکه از سر اجبار و نگرانی انتخاب می‌شود؛ انتخابی که شاید در ظاهر ساده به نظر برسد، اما در سال‌های آینده، تبعات عمیق اجتماعی، فرهنگی و حتی روانی خود را نشان خواهد داد.

کودکانی که در دنیای تک‌فرزندی رشد می‌کنند، هرچند ممکن است امکانات بیشتری داشته باشند، اما در بسیاری از مواقع با تنهایی، ضعف در مهارت‌های اجتماعی و فاصله عاطفی بیشتری روبه‌رو می‌شوند، همچنین از سوی دیگر، جامعه نیز آرام‌ آرام از شور و تحرک نسل جوان خالی می‌شود، نسلی که موتور حرکت اقتصاد، تولید، فرهنگ و پویایی اجتماعی است. کاهش نرخ موالید، امروز دیگر فقط یک هشدار جمعیتی نیست؛ زنگ خطری است که آینده بازار کار، نظام بازنشستگی، تولید، امنیت اجتماعی و حتی اقتدار کشور را تهدید می‌کند.

در این میان، پدیده‌ای دیگر نیز در حال پررنگ‌تر شدن است، در برخی خانه‌ها، جای خالی فرزند با حضور حیوانات خانگی پر می‌شود و حیواناتی که گاهی همانند یک فرزند با آن‌ها رفتار می‌شود، برایشان جشن تولد گرفته می‌شود، لباس خریداری می‌شود و بخشی از مهم‌ترین وابستگی‌های احساسی خانواده را شکل می‌دهند؛ اگرچه نگهداری حیوانات خانگی در ذات خود موضوعی نکوهیده نیست و می‌تواند ریشه در نیاز انسان به همدمی و محبت داشته باشد، اما وقتی این پدیده به جایگزینی برای فرزند و خانواده تبدیل می‌شود، باید آن را نشانه‌ای از تغییرات عمیق فرهنگی و عاطفی در جامعه دانست، تغییری که بی‌تردید تنها حاصل انتخاب فردی نیست، بلکه محصول شرایط اقتصادی، اجتماعی و سبک زندگی امروز است.

کارشناسان حوزه جمعیت سال‌هاست هشدار می‌دهند که جامعه ایران با شتابی نگران‌کننده به سمت سالمندی حرکت می‌کند، مسیری که اگر کنترل نشود، در دهه‌های آینده کشور را با چالش‌های بزرگی روبه‌رو خواهد کرد.

جامعه پیر، جامعه‌ای است که نیروی کار جوان کمتری دارد، هزینه‌های درمان و نگهداری سالمندان در آن افزایش پیدا کرده و نشاط اجتماعی کاهش پیدا می‌کند و بار سنگین اقتصاد بر دوش نسل اندکی از جوانان باقی می‌ماند. این در حالی است که بسیاری از جوانان هنوز ساده‌ترین زیرساخت‌های لازم برای تشکیل خانواده و فرزندآوری را در اختیار ندارند و حمایت‌های موجود نیز فاصله زیادی با واقعیت زندگی مردم دارد.

به‌نظر می‌رسد اجرای طرح جوانی جمعیت که تبلیغات گسترده‌ای نیز برای آن صورت گرفت، نتوانست به درستی اهداف خود را محقق کند و مسیر بحران سالمندی جمعیت و کاهش نرخ فرزندآوری را کندتر از قبل کند.

روز ملی جمعیت، فقط یک مناسبت تقویمی یا مجموعه‌ای از آمار و هشدارها نیست، بلکه فرصتی است برای اندیشیدن به آینده‌ای که آرام و بی‌صدا در حال تغییر است. آینده‌ای که در آن، اگر امروز برای تقویت امید، امنیت اقتصادی، حمایت از خانواده و فرهنگ‌سازی درست اقدامی نشود، شاید فردا جامعه‌ای داشته باشیم که بیش از هر چیز، از نبود نسل جوان و کم‌رنگ شدن مفهوم خانواده آسیب ببیند، شاید وقت آن رسیده باشد که مسئله جمعیت را نه صرفاً یک شعار، بلکه به‌عنوان یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های آینده کشور جدی‌تر ببینیم؛ پیش از آنکه سکوت خانه‌ها، به سکوت تدریجی جامعه تبدیل شود.(ایسنا)

انتهای پیام/ خبرنگار پایگاه خبری پارس نماد